Γραμματοσειρά

Συνέντευξη, με αφορμή τον αντίκτυπο στην Ευρώπη της εκλογής Ντόναλντ Τραμπ, έδωσε στην ισπανική εφημερίδα μεγάλης κυκλοφορίας «La Razon», ο Αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ, Δημήτρης Παπαδημούλης.

Ο Έλληνας Ευρωβουλςευτής «εκφράζει την ανησυχία του για το μέλλον των διατλαντικών σχέσεων, μετά την άνοδο του Τραμπ στην εξουσία», σύμφωνα με την εφημερίδα, απαντώντας σε μια σειρά ερωτήσεων σχετικά με τις ευρωπαϊκές εξελίξεις γενικότερα αναφορικά με το Brexit, τη ραγδαία άνοδο του ευρωσκεπτικισμού, τις επερχόμενες εκλογές στην Γερμανία και τη Γαλλία, καθώς και την το νέο Προεδρείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Ο Έλληνας ευρωβουλευτής* απάντησε εκτενώς σε ερωτήσεις αναφορικά με τα παραπάνω θέματα ως εξής:

Link δημοσίευσης: http://bit.ly/2k3HWnL

Για την εκλογή Tραμπ

Πώς θα επηρεάσει η εκλογή Τραμπ τις διμερείς σχέσεις ΗΠΑ-ΕΕ;

Ο Τραμπ δεν επιθυμεί βελτίωση των σχέσεων με την ΕΕ ούτε τη διατήρηση έστω ισορροπημένων σχέσεων. Αυτό που επιθυμεί είναι τη διάλυση της ΕΕ, αυτό ακριβώς δηλαδή που επιθυμούν οι ακροδεξιές λαϊκιστικές δυνάμεις στην Ευρώπη.

Οι διμερείς σχέσεις ενδέχεται να επηρεαστούν αρνητικά και αυτό θα είναι μια πολύ ανησυχητική εξέλιξη για την παγκόσμια σταθερότητα. Ο Τραμπ δεν είναι ένας αξιόπιστος συνομιλητής και δεν φαίνεται να είναι ούτε στο άμεσο μέλλον.

Ανησυχούν οι Βρυξέλλες για την προσέγγιση ΗΠΑ και Ρωσίας, η οποία μπορεί να λειτουργήσει και εις βάρος των σχέσεων ΕΕ-ΗΠΑ;

ΗΠΑ και Ρωσία οφείλουν να έρθουν εγγύτερα, ειδικότερα σε ζητήματα που άπτονται της παγκόσμιας ειρήνης και ασφάλειας. Ας μην ξεχνάμε, ωστόσο, πως η επαναπροσέγγιση που φαίνεται να αναπτύσσεται μεταξύ του Αμερικανού και του Ρώσου Προέδρου στηρίζεται και στην «ανάγνωση» των ευαίσθητων γεωπολιτικών ισορροπιών, κυρίως στη Μέση Ανατολή και στην Ανατολική Ευρώπη.

Σε κάθε περίπτωση, η προσέγγιση που επιχειρείται μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας θα πρέπει να είναι ανεξάρτητη από τις σχέσεις των ΗΠΑ με την ΕΕ, όπως επίσης και από τις σχέσεις της Ένωσης με τη Ρωσία. Ως ΕΕ οφείλουμε να αναθεωρήσουμε το καθεστώς των κυρώσεων εις βάρος της Μόσχας και την ίδια στιγμή να εμβαθύνουμε περισσότερο τη συνεργασία μεταξύ των κρατών-μελών.

Δεν θέλουμε να βρεθούμε σε πορεία σύγκρουσης με την Ουάσιγκτον και να διαταράξουμε τη διατλαντική συνεργασία, αλλά να ενισχύσουμε και να βελτιώσουμε τις σχέσεις μας. Ωστόσο, κάτι τέτοιο δεν καθορίζεται αποκλειστικά από την πλευρά μας.

Για το Brexit

Η Πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Theresa May, μίλησε για «σκληρό Brexit», με το Ην. Βασίλειο εκτός ενιαίας αγοράς. Πώς πιστεύετε ότι θα προχωρήσει η αποχώρηση της χώρας από την ΕΕ και πόσο χρόνο θα χρειαστεί για να ολοκληρωθεί;

Αμφότερες οι πλευρές καταφεύγουν σε έντονες δηλώσεις. Είναι βέβαιο ότι κανείς δεν γνωρίζει ποιες θα είναι ακριβώς οι συνέπειες του Brexit και αυτό είναι λογικό να δημιουργεί ένα αρνητικό περιβάλλον.

Προς το παρόν, δεν ξέρουμε πότε θα ολοκληρωθεί το Brexit, ποιες και πώς θα είναι οι διμερείς σχέσεις με την ΕΕ. Σε αυτό το πλαίσιο, δεν θα πρέπει να υποβαθμίζουμε τις συνέπειες και την καθυστέρηση που μπορούν να προκύψουν στη διαδικασία αποχώρησης από τη στάση της Σκωτίας και της Βορείου Ιρλανδίας, με τη δεύτερη να έχει εκλογές τις επόμενες εβδομάδες και με ένα από το μείζονα θέματα της προεκλογικής εκστρατείας να είναι το Brexit και το μέλλον της Βορείου Ιρλανδίας εντός ή εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου.

Από την δική μας πλευρά, ως ΕΕ, θα πρέπει να εξασφαλίσουμε δύο βασικά πράγματα προτού ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις: Πρώτον, να ερμηνεύσουμε, να εξηγήσουμε και να απαντήσουμε στους λόγους για τους οποίους οι Βρετανοί επέλεξαν να αποχωρήσουν από την ΕΕ. Δεύτερον, να αποφύγουμε εμπρηστικές δηλώσεις που θα δυναμιτίσουν το κλίμα και να προσπαθήσουμε να θέσουμε τις βάσεις για μια καλή συμφωνία που θα κρατήσει τις διμερείς μας σχέσεις σε καλό επίπεδο.

Υπάρχει πιθανότητα η Βουλή των Κοινοτήτων στο Ηνωμένο Βασίλειο να μπλοκάρει το Brexit; Αν ναι, ποιες θα ήταν οι συνέπειες μιας τέτοιας εξέλιξης;

Υπάρχει αυτή η πιθανότητα. Ωστόσο, τόσο το συντηρητικό όσο και το εργατικό κόμμα έχουν δεχθεί το Brexit και κινούνται στη βάση της αναζήτησης βιώσιμης και επωφελούς λύσης για τα εθνικά τους συμφέροντα. Μια στροφή 360 μοιρών θα απονομιμοποιούσε ολόκληρο το πολιτικό σύστημα και θα προκαλούσε βαθύτατη πολιτική και θεσμική κρίση.

Πώς θα εξασφαλιστούν τα δικαιώματα των Ευρωπαίων πολιτών που ζουν στο Ηνωμένο Βασίλειο και αντίστοιχα των Βρετανών που ζουν σε κράτη-μέλη της ΕΕ;

Αυτό είναι ένα από τα πλέον επίμαχα ζητήματα των διαπραγματεύσεων. Είναι αυτονόητο ότι Βρετανοί που ζουν στη ΕΕ θα χάσουν κάποια βασικά προνόμια που είχαν εντός ΕΕ, όπως αντίστοιχα θα συμβεί και για τους Ευρωπαίους που ζουν στη Βρετανία.

Πολλά είναι τα ζητήματα που πρέπει να συζητηθούν και στα οποία θα υπάρξει διαπραγμάτευση. Ωστόσο, γνωρίζοντας τον τρόπο και την ταχύτητα αντίδρασης της ΕΕ απέναντι σε τέτοιες προκλήσεις, οι διαπραγματεύσεις μπορεί να κρατήσουν περισσότερο από όσο αρχικά αναμενόταν.

Ένας άλλος παράγοντας που θα επηρεάσει τις διμερείς σχέσεις ΕΕ-Ηνωμένου Βασιλείου είναι ο νέος Αμερικανός Πρόεδρος Τραμπ και η θέση που θα πάρουν οι ΗΠΑ σε αυτό το ζήτημα. Μέχρι τώρα, τα πρώτα στοιχεία του «παράγοντα Τραμπ» δείχνουν ότι θα έχει έναν ιδιαίτερα αποσταθεροποιητικό ρόλο.

Πώς θα επηρεαστεί ο προϋπολογισμός της ΕΕ μετά και την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου;

Οι μεγάλες οικονομίες συμβάλλουν περισσότερο στον κοινοτικό προϋπολογισμό, αλλά λαμβάνουν και περισσότερα από αυτόν. Κατά συνέπεια, η συμβολή και των 27 κρατών-μελών θα αυξηθεί, ενώ για τους Βρετανούς τα πράγματα θα είναι πιο δύσκολα αφού, ελλείψει των ευρωπαϊκών ενισχύσεων, θα χρειαστεί η βρετανική κυβέρνηση να αναζητήσει πρόσθετη χρηματοδότηση από άλλες πηγές, όπως για παράδειγμα μέσω χαλαρής νομισματικής πολιτικής και ενδυνάμωσης του επενδυτικού κλίματος και της αγοράς.

Και οι δύο αυτές επιλογές απαιτούν ένα σταθερό πολιτικό περιβάλλον και ένα συγκεκριμένο πλαίσιο συνεργασίας με την ΕΕ. Αυτή τη στιγμή, καμία από τις δύο προϋποθέσεις δεν υπάρχει.

Εξίσου μεγάλο είναι και το πρόβλημα της αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την ενιαία αγορά, γεγονός που αποδυναμώνει τη χρηματοδοτική σταθερότητα της βρετανικής οικονομίας, ενώ ακυρώνεται και η «προστατευτική ασπίδα» της ΕΕ σε βασικούς πυλώνες της οικονομίας και της δημόσιας πολιτικής, όπως το εμπόριο, η εκπαίδευση και η υγεία. Τέλος, αποδυναμώνεται η επιρροή που ασκεί το Ηνωμένο Βασίλειο μέσω της ΕΕ στην παγκόσμια αγορά, γεγονός που θα επηρεάσει σημαντικά τόσο την εθνική οικονομία, όσο και τις ισορροπίες στο εσωτερικό της βρετανικής κοινωνίας.

Για τη ραγδαία άνοδο του ευρωσκεπτικισμού

Φέτος τρεις σημαντικές εκλογικές αναμετρήσεις θα λάβουν χώρα σε Γερμανία, Ολλανδία και Γαλλία. Και στις τρεις η άνοδος των ευρωσκεπτικιστικών κομμάτων είναι πολύ ισχυρή. Πώς μπορεί να εμποδιστεί η άνοδός τους;

Το παρόν οικονομικό μοντέλο στην Ευρωζώνη και την ΕΕ δεν λειτουργεί. Αντιθέτως, καταστρέφει την συνοχή, μπλοκάρει την ανάπτυξη και τις επενδύσεις, γεννά βαθύτατες κοινωνικές ανησυχίες. Το πρόβλημα είναι ότι η πλειοψηφία των πολιτικών ηγετών στις Βρυξέλλες και τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες δεν λαμβάνει τα ανησυχητικά μηνύματα των Ευρωπαίων πολιτών.

Αυτό που χρειαζόμαστε είναι μια ευρεία, προοδευτική συμμαχία που θα αντιμάχεται τη λιτότητα και θα προτάσσει αναπτυξιακές πολιτικές, θα ενισχύει την κοινωνική δικαιοσύνη και θα αυξάνει την περιφερειακή συνοχή. Τέτοιες προσπάθειες είναι η Ευρωμεσογειακή Σύνοδος και η Προοδευτική Συμμαχία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, που στόχο έχουν να αλλάξουν την καταστροφική πορεία της Ευρώπης.

Αυτό είναι ένα project σε εξέλιξη και απαιτεί συντονισμένες προσπάθειες και περισσότερη αφοσίωση από όλες τις δυνάμεις που συμμετέχουν. Η πολιτική συγκυρία είναι αρνητική, αλλά δουλεύουμε συλλογικά , με αποφασιστικότητα, για να υπερασπιστούμε τις ιδρυτικές αξίες της ΕΕ.

Η πιο ανησυχητική εξέλιξη φαίνεται να είναι η πιθανή νίκη του Εθνικού Μετώπου και της Λε Πεν στη Γαλλία. Σε μια τέτοια περίπτωση, ποιες θα ήταν οι συνέπειες στην υπόλοιπη Ευρώπη;

Η Λε Πεν είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα, το πιο ολοκληρωμένο «προϊόν» και αποτέλεσμα των καταστροφικών πολιτικών λιτότητας που υιοθετούν οι συντηρητικές δυνάμεις στην ΕΕ. Μαζί με τον ακροδεξιό Βίλντερς στην Ολλανδία, το κόμμα «Εναλλακτική για την Γερμανία» (AfD), τoν Ορμπάν στην Ουγγαρία και άλλα ακροδεξιά, εθνικιστικά και λαϊκιστικά κόμματα στην Ευρώπη, «τρέφονται» από την ξενοφοβική ρητορική και το έλλειμμα ηγεσίας στην ΕΕ. Εάν η Κομισιόν και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο είχαν ακολουθήσει και εφαρμόσει μια αναπτυξιακή πολιτική -όπως προτείνουν και πιέζουν προς αυτή την κατεύθυνση οι προοδευτικές δυνάμεις- δείχνοντας επίσης αλληλεγγύη στο προσφυγικό ζήτημα, σήμερα δεν θα είχαμε το φαινόμενο της μαζικής ανόδου ακροδεξιών κομμάτων στην Ευρώπη.

Το Εθνικό Μέτωπο της Λε Πεν είναι ένα αντιδραστικό κόμμα που δεν έχει συγκεκριμένη πολιτική πρόταση για τη βελτίωση των οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών στην Γαλλία. Πρόκειται για ένα κόμμα-μόρφωμα που προβάλλεται ως αντισυστημικό, αλλά επί της ουσίας προβάλλει τον λαϊκισμό ως βασικό του όπλο – ό,τι ακριβώς έκανε και κάνει ο Τραμπ στις ΗΠΑ.

Ωστόσο, δεν πρέπει να αγνοούμε το γεγονός ότι οι Γάλλοι και Ευρωπαίοι πολίτες είναι απογοητευμένοι από τις εξελίξεις και τις πολιτικές που εφαρμόζονται στην Ευρωζώνη, με το μεγαλύτερο κίνδυνο να αποτελεί η αύξηση του ποσοστού αποχής, κάτι το οποίο μπορεί να παρατηρήσουμε στις γαλλικές εκλογές. Μια τέτοια εξέλιξη θα ήταν καταστροφική για ολόκληρο το πολιτικό σύστημα και το μέλλον της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας συνολικά.

Για τις εκλογές στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Πώς θα επηρεάσει η νίκη του υποψήφιου από το Λαϊκό Κόμμα, Αντόνιο Ταγιάνι, και η ανάδειξή του σε νέο Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τις γενικότερες ισορροπίες στους ευρωπαϊκούς θεσμούς;

Επί της ουσίας, μετά και την εκλογή Ταγιάνι, η ισορροπία δυνάμεων είναι αρνητική για τις προοδευτικές δυνάμεις. Επικεφαλής και στους τρεις θεσμικούς πυλώνες της ΕΕ -την Κομισιόν, το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο- βρίσκονται πλέον πολιτικοί από το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα.

Από την άλλη πλευρά, η άλλοτε κραταιά «μεγάλη συμμαχία» μεταξύ συντηρητικών και σοσιαλιστών παύει να υπάρχει, γεγονός που ενισχύει την αντιπολιτευτική δράση και ενδυναμώνει τον θεσμικό και ουσιαστικό έλεγχο του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβούλιου.

Η μεγάλη πρόκληση για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι να ανταπεξέλθει στον ρόλο του ως το μοναδικό θεσμικό όργανο της ΕΕ με εκλεγμένους αντιπροσώπους, αφουγκραζόμενο τις ανησυχίες των Ευρωπαίων πολιτών. Η κληρονομιά που αφήνει πίσω του ο απερχόμενος Πρόεδρος Μάρτιν Σουλτς είναι σημαντική και ο νέος Πρόεδρος οφείλει να κάνει ένα βήμα παραπάνω, ενισχύοντας τον ρόλο και την αποτελεσματικότητα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Ο Ταγιάνι είναι Ιταλός, ενδεχομένως να αντιλαμβάνεται λίγο καλύτερα την πραγματικότητα στον Ευρωπαϊκό Νότο και ελπίζω να είναι πιο πραγματιστής σε σχέση με τους ομολόγους του στο Λαϊκό Κόμμα. Διαφορετικά, αν παραμείνει προσκολλημένος στη «γραμμή» που χαράσσει η πολιτική του ομάδα, δεν έχω κανένα λόγο να νιώθω ιδιαίτερα αισιόδοξος για τα επόμενα δυόμισι χρόνια.

*Ο Δημήτρης Παπαδημούλης είναι Aντιπρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου και επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ.

22.1.2017

 

twitter Newsroom

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ facebook

LINKS